Prustova dobrovoljna izolacija poklapa se sa pogoršanjem zdravstvog stanja i aktivnim angažmanom u aferi Drajfus 1897-99, kada su francuska politika i društvo bili podijeljeni pokretom za oslobodjenje Jevrejina Alfreda Drajfusa armijskog oficira, koji je osudjen zbog navodne špijunaže.
Živio je u tami i tišini
Smrt oca 1903. a posebno majke, za koju je bio posebno vezan 1905. godine duboko ga je pogodila zbog čega se zatvorio u svoj stan i u potpunosti posvetio pisanju ”Potrage”. U periodu 1905-6. napisao je najmanje jednu radnu verziju svog kapitalnog djela.
Gonjen potrebom da ustanovi filozofsku osnovu koja mu je do tada nedostajala, napisao je i esej “Protiv Sent-Beva”, objavljen 1954. godine, u kome napada stanovište francuskog kritičara da je književnost razonoda za kultivisanu inteligenciju, iznoseći sopstveni stav, prema kojem je zadatak umjetnika da oslobodi iz sahranjenog svijeta nesvjesnog pamćenja vječno-živu stvarnost za koju nas navika čini slijepim. Prvu knjigu ”Potrage za izgubljenim vrijemenom” – “Svanova strana” objavljuje 1913. godine o sopstvenom trošku kod mladog izdavača Bernarda Graseta, nakon što su je odbili brojni ugledni izdavači uključujući i direktora ”Nove francuske revije” Andrea Žida.
Prust je u to vreme planirao da napiše samo još dve knjige ali je njihovo objavljivanje osujećeno izbijanjem Prvog svjetskog rata.
Tokom rata revidirao je ostatak svog romana, povećavajući realističke i satiričke elemente, i utrostručivši njegovu dužinu.
Za drugu knjigu ”Potrage” – ”U sijenci djevojaka u cvijetu” koja je objavljena 1919. godine dobija Gonkurovu nagradu a potom i orden Legije časti i postaje svjetski poznat.
Za njegovog života objavljene su još samo tri knjige ”Potrage za izgubljenim vremenom”.
Prust je umro od zapaljenja pluća 18. novembra 1922. u Parizu. Do posljednjeg daha je pisao u svom zamračenom stanu gdje su zavese uvijek bile navučene na prozore a zidovi bili obloženi pločama kaučuka kao zaštita od buke.
“U potrazi za izgubljenim vremenom , koju čini sedam romana u 13 tomova, je priča o Prustovom životu, ispričana kao alegorijska potraga za istinom.
