Program festivala “Oslobodi reč” već je zapravo počeo u Novom Sadu, a u Beogradu se održava od 12. septembra.
Među učesnicima festivala su i Džon Ralston Sol, predsednik Međunarodnog PEN-a, kao i Andrej Bitov, Kristofer Houp, Ana Blandijana, Alek Popov, Dimitar Baševski, Vang Điaksin i Nelofer Pazira, književnica i višemedijska umetnica iz Kanade avganistanskog porekla, koja je glumila u filmu “Kandahar” (2001), snimljenom prema njenom putovanju u Avganistan i potrazi za prijateljicom. Bila je i korediteljka i producentkinja dokumentarca “Povratak u Kandahar”, koji je dobio nagradu Gremi.Nelofer Pazira, inače, gostuje u Hrvatskoj narednih dana, a književne večeri uz projekcije delova filma imaće u Zagrebu i Splitu.
Među učesnicima festivala “Oslobodi reč” su i ugledni prevodioci srpske književnosti u svetu – Gaga Rosić, Žela Georgijeva, Dunja Badnjević i Dina Katan Benzion.
Beogradski program festivala “Oslobodi reč” obuhvata i obraćanje pisaca sa balkona Narodnog pozorišta 15. septembra, kao i književna čitanja 15. i 16. septembra u Kulturnom centru Grad.
Festival obuhvata i program “Pisac u gradu” u okviru kojeg će autori potpisivati knjige i razgovarati sa čitaocima i medijima u knjižari “Beopolis” do 16. septembra, od 13 do 15 sati.
Beograđani imaju priliku da do 17. septembra odgledaju i besplatnu reviju filmova nastalih prema savremenim književnim delima – na Cvetnom trgu.
Osim u Beogradu i Novom Sadu, festival “Oslobodi reč” biće održan i 17. septembra u Nišu, a njegovim završetkom ujedno će početi 22. književna kolonija Sićevo.
77. Svetski kongres Međunarodnog PEN-a, pod geslom “Literatura – jezik sveta”, okupio je u Beogradu više od 240 pisaca i prevodilaca, članova nacionalnih delegacija PEN-centara sa svih kontinenata.
Kongres je svečano otvoren 13. septembra u Skupštini Beograda uz poruke o potrebi očuvanja identiteta kroz jezik i kulturu, u prisustvu najviših državnih zvaničnika Srbije.
Predsednik Srbije Boris Tadić, u prisustvu premijera Mirka Cvetkovića, ministra kulture, informisanja i informacionog društva Predraga Markovića i druge zvaničnike, kao i predsednike Međunarodnog i Srpskog PEN centra Džona Ralstona Sola i Vidu Ognjenović, osvrnuo se na fenomen identiteta u kontekstu burne prošlosti na Balkanu i zauzeto se za ravnopravno poštovanje svih.
Predsednik Međunarodnog PEN centra, kanadski pisac i teoretičar Džon Ralston Sol, pohvalio je organizatore, takođe se zauzimajući za pomirenje u ovom regionu, kao i širom sveta, a posebno je istakao i potrebu očuvanja takozvanih malih jezika i kultura.
Tokom 77. Svetskog kongresa PEN centra u holu hotela “Kontinental” priređene su izložbe: “Svetska književnost u Srbiji” – izložba prevedenih knjiga učesnika Kongresa PEN i Festivala “Free the Word”, zatim “Svetska književnost iz Srbije” – izložba knjiga savremenih srpskih pisaca u prevodu na druge jezike, i izložba “Pisci sa Tibeta”, u organizaciji Komiteta Pisci u zatvoru.
Sajt Srpskog PEN centra je www.serbianpen.rs, a program 77. Kongresa nalazi se i u Kalendaru Portala za kulturu jugoistočne Evrope SEEcult.org
*U PRILOGU: Katalog programa festivala “Oslobodi reč” u Novom Sadu
